Urządzenia Kontrolno-pomiarowe z certyfikatem ATEX

ATEX (od fr. Atmospheres  Explosibles) – dyrektywa Unii Europejskiej

Akt prawny definiujący wymagania zasadnicze, jakie musi spełniać każdy produkt, przeznaczony do stosowania w strefach zagrożonych wybuchem. Wymagania szczegółowe podane są w normach powiązanych z tą dyrektywą, natomiast wymagania, które nie są objęte ani dyrektywą ani normami mogą być przedmiotem regulacji wewnętrznych obowiązujących w poszczególnych krajach członkowskich. Regulacje te nie mogą jednak być sprzeczne z dyrektywą, oraz nie mogą zaostrzać jej wymagań. Ponieważ dyrektywa ATEX 2014/34/UE (do 19.04.2016r 94/9/WE) wymaga znakowania CE, więc każdy produkt „ATEXowy”, który został oznaczony symbolem Ex musiał wcześniej zostać przez producenta oznakowany znakiem CE i przejść procedurę oceny zgodności z obowiązkowym udziałem „strony trzeciej” (wybranej jednostki notyfikowanej).

1 – oznaczenie CE
2 – numer identyfikacyjny jednostki certyfikującej
3 – symbol wykonania przeciwwybuchowego
4 – grupa wybuchowościcertyfikat atex
5 – kategoria urządzenia
6 – rodzaj ochrony przeciwwybuchowej
7 – podgrupa wybuchowości
8 – klasa temperatur

W wielu gałęziach przemysłu, w zakładach pracy czy nawet w pojedynczych aplikacjach często prowadzone są różne procesy technologiczne z użyciem substancji palnych. Mogą to być gazy, ciecze, pyły lub proszki. Z uwagi na łatwopalność mediów, strefy takie są miejscami szczególnie narażonymi na pożary czy wybuchy. Aby minimalizować takie zagrożenia, potrzebne są urządzenia zapewniające bezpieczny przebieg procesów.

Poza procesami technologicznymi częstym przykładem występowania stref zagrożenia wybuchem jest samo magazynowanie lub transport substancji palnych. Paliwa, gazy, olej to tylko nieliczne przykłady mediów stanowiących potencjalne zagrożenie wybuchowe.

W celu podniesienia bezpieczeństwa funkcjonowania tego typu obiektów, oferowane są urządzenia kontrolno pomiarowe z certyfikatem ATEX dopuszczającym dane urządzenie do pracy w strefie zagrożonej.

Przetworniki Ciśnienia Ex

Pierwszą grupą produktów, które oferowane są w wersji standardowej jak też z certyfikatem ATEX to przetworniki ciśnienia. Do czołowych producentów takich urządzeń bez wątpienia można zaliczyć firmy Trafag i STS. W przypadku Trafaga, urządzenia do stref zagrożonych wybuchem oznaczone są symbolem EX przed właściwym symbolem danego urządzenia, np. EXNT 8292. STS stosuje inny sposób oznaczania i dodaje Ex po symbolu urządzenia, np. ATM//Ex.

Przetworniki stosuje się do pomiaru ciśnienia gazów i cieczy łatwopalnych w obwodach iskro-bezpiecznych. Urządzenia te nie mają styku z łatwopalnymi substancjami całą swoją obudową, a jedynie membraną, która dokonuje pomiarów w rurach lub zbiornikach. Zastosowanie iskrobezpiecznego przetwornika ma na celu zabezpieczenie instalacji przed zapłonem substancji łatwopalnej wywołanego powstawaniem łuku elektrycznego w urządzeniu pomiarowym.

Trafag EXNT 8292

Oparty na technologii czujników cienkowarstwowych firmy Trafag, przetwornik o doskonałej długo-terminowej stabilności oferuje niezawodny i dokładny pomiar ciśnienia w szerokim zakresie temperatur. Indywidualny projekt bezpieczeństwa jest certyfikowany do zastosowań w strefach Ex 0, 1, 2 (gaz), 20, 21, 22 (pył) i górnictwie.

Przetworniki ATM/Ex firmy STS

Przetworniki ciśnienia firmy STS posiadają oznaczenia: ATM/Ex, ATM.ECO/Ex, ATM.1ST/Ex. Posiadają certyfikaty ATEX, oraz certyfikaty morskie,

II 1G Ex ia IIB/IIC T3…T6 (dla gazów),

II 1D Ex ia IIIC IP6x T140°C…T70°C (dla pyłów),

I M1 Ex ia I (dla górnictwa).

Dostępne zakresy pomiarowe: 50 mbar… 2000 bar

Sygnał wyjściowy 4…20mA

Dokładność pomiaru: 0,1%, 0,25% lub 0,5% pełnego zakresu.

Przetworniki ciśnienia firmy STS są zbudowane na bazie czujników piezorezystancyjnych. Znajdują szerokie zastosowania w przemyśle chemicznym czy rafineryjnym oraz gazownictwie.

Sondy Hydrostatyczne

Pomiary poziomów mają zastosowanie w wielu dziedzinach gospodarki wodnej i kanalizacyjnej, przemyśle petrochemicznym, spożywczym oraz wielu innych dziedzinach, w których pomiary czy regulacja i pomiary poziomów stanowią istotny element prze-biegu procesów. Sondy hydrostatyczne, czujniki pływakowe, czujniki optoelektroniczne czy sondy radarowe to urządzenia stosowane w administracji wód gruntowych, w przygotowaniu i zaopatrzeniu w wodę, hydrologii, oraz przy materiałach sypkich czy mediach agresywnych. Sondy wykonywane są również z zastosowaniem technologii pozwalających na stosowanie przy pomiarach mediów łatwopalnych takich jak benzyna czy chemikalia łatwopalne. W przeciwieństwie do przetworników ciśnienia, sondy hydrostatyczne w całości zanurzane są w cieczach mierzonych. Dlatego też oprócz zabezpieczeń przeciw iskrzeniu takie firmy jak Trafag produkują urządzenia w całości spawane co eliminuje konieczność stosowania jakichkolwiek dodatkowych uszczelnień mogących stanowić potencjalne zagrożenia dla szczelności korpusu.

Trafag EXL 8432

Przykładem bardzo dobrej sondy jest zanurzeniowy przetwornik ciśnienia Trafag EXL8432. Jest to Szwajcarska sonda cechująca się bardzo dobrymi parametrami. Oferuje długoterminową stabilność pomiarów przy optymalnych kosztach zakupu.

Presostaty Trafag

Są to urządzenia typu włącz/wyłącz reagujące na zmianę ciśnienia w instalacji. Wyposażone są w przekaźnik, który otwiera lub zamka obwód wywołując w ten sposób określone działanie.

Występują presostaty mieszkowe, tłokowe (na większe przeciążenia), oraz presostaty mieszkowe do pomiaru różnicy ciśnień.

Presostaty spełniają następujące zabezpieczenia wg ATEX:

II 2 G Ex d e IIC T6 Gb (dla gazów),

II 2 D Ex tb IIIC T80°C Db (dla pyłów),

EN60730-1/ EN60730-2-6: Typ 2.B.H

EN60079-0, EN60079-11 strefa 1 i 2, 21 i 22

Dostępne zakresy pomiarowe:

-0,9…1.5 do 4…40 bar (presostaty mieszkowe)

1…10 do 60…600 bar (presostaty tłokowe)

Sygnał wyjściowy stanowi styk przełączny oznaczany symbolem 91 dla stref Ex lub nr 71 (pozłacany) dla stref Ex ia.

Presostaty w wykonaniu standardowym czyli bez ATEX, dostępne są z certyfikatami morskimi. W konstrukcji presostatu zastosowane są doskonałe, sprawdzone rozwiązania gwarantujące precyzję i nie-zawodność, a także stabilność parametrów w długich okresach użytkowania. Mają możliwość regulacji histerezy i możliwość montażu w każdej pozycji.

Termostaty Trafag

Kolejną grupą produktów do stref zagrożonych wybuchem są urządzenia do pomiaru i kontroli temperatury, stosowane w wielu gałęziach przemysłu oraz w systemach automatyki i pomiarów. Szczególnie rozbudowana jest oferta z zakresu termostatów elektromechanicznych, na którą składają się m.in.: termostaty przylgowe, kapilarowe, kanałowe oraz naścienne.

Podobnie jak presostaty, również termostaty firmy Trafag obok standardowych, występują w wykonaniu dla stref zagrożonych wybuchem (Ex) lub dla obwodów iskrobezpiecznych (Ex ia).

Jednym z najważniejszych parametrów określających termostat jest jego zakres temperatury działania jaki użytkownik ma do dyspozycji. W przypadku termostatów Trafag zakresy te są bardzo duże i wahają się od -30°C…+40°C do +70°C…350°C. Daje to niemal nie ograniczone możliwości zastosowań w najróżniejszych aplikacjach.

Klasycznym przykładem termostatu w wykonaniu Ex może być Industat EXS serii 404 i 414.

Są to wysokiej jakości termostaty przemysłowe Ex firmy Trafag z oddalonym czujnikiem. Tego typu rozwiązanie daje możliwość montażu termostatu w miejscu oddalonym od punktu pomiaru nawet do 5m. Takie rozwiązania stosuje się wszędzie tam, gdzie z uwagi np. na podwyższoną temperaturę otoczenia lub ograniczoną ilość miejsca, nie ma możliwości zamontowania termostatu bezpośrednio w punkcie pomiaru. Urządzenia te mają swoje zastosowania w branży rafineryjnej, przemyśle gazowniczym czy też chemicznym. Producent gwarantuje długookresową stabilność pomiarów, a ich powtarzalność jest na poziomie ±0.5%. Wersja 404 różni się od wersji 414 sposobem regulacji. Industaty 404 mają regulację zewnętrzną, a seria 414 wewnętrzną co stanowi zabezpieczenie przed dostępem osób niepowołanych.